شمشیرها کشیده و چماقهایشان بالا میرفت. همهمه میشد و بزنبزن کل کوچه را پر میکرد. سوال همیشگی من شروع میشد: «بابا کدوما آدم خوبان؟!»
پدرم همان پاسخ همیشگی که انصافاً با سن من همخوانی نداشت را میداد: «خوب و بد نسبیه بابا! نمیشه گفت اینا مطلقا خوبن یا اونا.»
قانع نمیشدم و پافشاری میکردم: «خب الان من طرف کدوم باشم؟»
بابا که متوجه میشد تا یک طرف را نگوید من دستبردار نیستم، دست آخر میگفت: «این چماقدارا علوی هستن. طرف اینا رو بگیر.» و بعد در سکوت مینشستیم به تماشای سکانس مختارنامه؛ جایی که علویها و امویها با شمشیر و چماق به جان هم افتاده بودند.
اما کار به وسطهای سریال که رسید، بازی سختتر شد. این دفعه دعوا بین علویها و امویها نبود. درگیری بین زبیریهای دشمن علی (ع) و یزیدیهای قاتل حسین (ع) بود...
ـ بابا این آقای چاقه که دوست مختاره، آدم خوبان؟
ـ خوب و بد نسبیه... نمیشه انقدر راحت گفت اینا خوبن یا اونا! اصلا اینا خوب و بد ندارن...
ـ خب من طرف کدوم رو بگیرم؟
ـ تو طرف مختار باش!
مختار از روی سر یلیل فارس شام پرید و در یک سکانس سینمایی، گردن او را قطع کرد. غریو اللهاکبر لشکر آلزبیر بلند شد. من خیلی ذوق کردم، بابا خیلی ذوق نکرد، مختار حتی لبخند هم نزد.
شاید همیشه بخش مهمی از سوالات سیاسی من در کودکی به همین میگذشت: «بابا این آقا کچله آدم خوبیه؟ اون که ریش داره و بالای مجلس میشینه چی؟ بابا جلیلی آدم خوبیه؟ بابا احمدینژاد آدم خوبی بود؟ بابا...؟»
و بابا همیشه یک جواب میداد: «خوب و بد نسبیه بابا! همه اینا کار درست کردن، کار اشتباهم کردن...»
اما گاهی اوقات که میخواست برای من راحتتر بگذرد، یک خطکشی واضحتر هم مشخص میکرد: «تو طرف آقا باش، هرکی طرف آقا باشه آدم خوبیه...»
بابا راست میگفت، نشان به آن نشان که آن آقای ریشو که آن روزها بالای مجلس میشینه، آخر قصهاش آدم خوبه شد و رفت پیش آدم خوبها!
حالا حس میکنم امروز همه برگشتهایم به دوران کودکی و در یک خردسالی جمعی، عبای بابایمان را گرفتهایم، نقشهی دشمن که آمیزهای از رنگهای قرمز و آبیست را نشان میدهیم و با حیرت میپرسیم: «آقا! اون آبیا آدم خوبان یا اون قرمزا؟!»
این دعوا، دعوای علوی و اموی نیست، حتی دعوای زبیری و یزیدی هم نیست. این یک بگوومگوی مختصر میان شمر و سنان است. هنوز هم این بزرگترین معمای لاینحل تاریخ است. در آن گودال سرخ، شمر کار را تمام کرد؟ یا سنان؟ هیچ بینندهای جرات ورود نداشته و هیچ قلمی جرات بازگو. تاریخ میگوید بالاخره یکی و من میگویم هر دو. هر دو قاتل آقا هستند.
بابا امروز بهترین جواب را به همهی کودکیهایمان داد: «خوب و بد ندارند... اگر خیلی دوست داری طرف یکی را بگیری، طرف اصل این بزنبزن و بیحیثیتی را بگیر... طرف این ناکارآمدی و الاکلنگ سیاسی را... طرف اشغل الظالمین بالظالمین را...»
*آدمخوبها بچههای میناباند، آدمخوبها ارباارباهای پای لانچراند، آدمخوبها پرچمبهدستهای سر چهارراهاند، آدمخوبها همین مردمی هستند که هرشب دلشان برای سیدعلی تنگ میشود و برای سیدمجتبی صدقه کنار میگذارند، آدمخوب خون ثارالله و دست منتقم است، آدمخوب مختار است...
هر اتفاقی افتاد، تو طرف مختار باش!*
این روایت را چطور دیدید؟
با انتخاب دوباره، رأی خود را پس بگیرید.
دیدگاهها
دیدگاهتان را بنویسید یا گفتوگو را با پاسخ به دیگران ادامه دهید.
در حال دریافت دیدگاهها…