جمعهشب است. خیابان تا چشم کار میکند آدم ایستاده. آماده میشوند برای قامت بستن نماز دستهجمعی استغاثه. میخواهم بهشان ملحق شوم. دیوار پارک مشرف به خیابان را گرفتهام و میروم جاگیر شوم.
دیوار، بسکه کوتاه است، بیشتر به پرچین میماند. رویش وجب به وجب، شعار اسپری کردهاند. یکی قرمز، بعدی سیاه، بعدی باز قرمز. با هر قدمم، یک «خدای خامنهای زنده است ای مردم» میخوانم، با مُشتی که کنارش کشیده.
کوتاهی دیوار برای ما خیر داشته. باعث شده خیلی شبها همسرم راحت پیدایم کند. آخرِ برنامهٔ تجمع، میداند مهنا را آوردهام پارک. دیوار که کوتاه است، از توی خیابان سرک میکشد و زود پیدا میشوم.
طه هم راحت است. هیچشبی به خودش زحمت نمیدهد برای ملحق شدن به دوستان فوتبالیاش، از در پارک برود تو. همیشهٔ خدا، توپش را از دیوار کوتاه پرت میکند آنطرف و بعد خودش با یک جست، روی دیوار پارک است و با حرکت بعدی رفته تو.
شبهایی که در خیابان، برنامهٔ مدح یا سخنرانی داشته باشند، سن آنقدری ارتفاع ندارد که مجری و مهمان در دید مردم باشند. آنوقت است که دیوار پارک، نقش صندلی تماشاچیها را بازی میکند. از پسربچههای همسن و سال طه تا جوانها، این سر تا آن سرش مینشینند. از آن بالا دیدشان از همهٔ ما که توی خیابان هستیم، بهتر است. مخصوصاً شبهایی که پهلوانان اجرا دارند و خیابان میشود گود زورخانه، و دیگر همان چند متر سن هم در کار نیست.
دیدِ بهتر، همکاری بیشتر هم دارد. دیوارنشینان برای سوت و کف زدن یا وقت سینهزنی و حتی پرچمگردانی، همیشه از ما آدمهای توی خیابان، پرشورترند.
یک شب طه گفت ما که توی پارکیم، فکر نکن حواسمان به خیابان نیست. اتفاقاً به اینجا صدای بلندگوها میرسد. ما وسط بازی، شعار هم میدهیم. تازه از اینجا حواسمان به خیابان پشتی هم هست. اگر یکهو یکی حمله کرد، ما دخلش را میآوریم و نمیگذاریم پایش به خیابان برسد.
یکجور دندان به هم سایید که من را یاد حمدللّه انداخت. پسر کفاش افغانستانی که روزهای تشییع آقا، توی موکب افغانستانیها، در مشهد دیده بودمش. نشسته بود برایم از حس و حال تشییع بگوید. ولی انگار یکی از صف جانفداهای در حال اعزام به جنوب بیرونش کشیده بود. انگار فقط یک تفنگ کم داشت تا راه بیفتد و به قول خودش، قاتلین قائد شهید را به درک واصل کند.
میگفت اولین فرماندهٔ شجاعی که در زندگیاش دید، سردار حاجیزاده بود که بعد از کشته شدن حاج قاسم، سر بلند کرد و عینالاسد را شخم زد. همین حمدللّه را کشاند به شناختن حاج قاسم. بعدش شناخت رهبر ایران. بعدش انقلاب اسلامی. و همینطور در نخ ارادتش دانه انداخت تا امروز که تسبیحش رسیده بود به مراسم تشییع آقا.
گفتم همان سردار حاجیزاده را از کجا دیدید؟ گفت همیشه پیگیر اخبار ایران بودم. از وقتی پدرم از ایران برگشته بود همیشه در خانهمان نقل ایران بود. گفتم چطور؟ گفت پدرم سالها در ایران بود. همیشه به روح امام تحیّت میفرستاد. میگفت او ما را نجات داد. آنوقت که فرمود اسلام مرز ندارد و با این حرفش، بانی مهاجرت ما به ایران شد.
یادم آمده بود از حمدللّه بپرسم چرا به هر افغانستانی رسیدم این را گفته؟ چرا این جملهٔ امام اینقدر برایتان مهم است؟ گفت چون ما را داشتند نابود میکردند. همان سالهای بعد از انقلاب، شیعیان افغانستان، از دست کمونیستها، در بنبست بدی بودند. امام که دستور داد مرزها را باز کنند و این جمله را گفت، ما را نجات داد. باید آفرین گفت به این تدبیرش. چون با این کار ایران را هم وسیع کرد.
به تدبیر امام فکر میکردم. حالا ببین ردّش تا کجا رسیده بود. تا امروز که این جماعت را راه بیندازد و تا ایران بیاورد و وقتی میگویی چرا؟ بگویند به عشق قائدنا! و یک جوری این را میگفتند که هرچه فکر میکردم نمیفهمیدم سهم من از آقای شهیدم بیشتر است یا سهم آنها؟
و باز فکر میکردم اینقدری که من دور خودم حصار کشیدهام و به اسم استقلال، بین خودم و برادران مسلمانم، مرز دارم؛ اسلام هم کشیده؟!
ویزا که رایگان شد، انگار حمدللّه بهترین خبر عمرش را شنید. حالا میشد راحت بیاید ایران! گفت کاش همهٔ ویزاها رایگان بود؛ مثل زمان اربعین. هر سال اربعین که میشود؛ از افغانستان راه داریم به ایران و بعد عراق.
و من فکر میکردم چه چشمانداز پهناوری! کاش یکی بردارد این مرزها را. نمیشود همهٔ دیوارها را پرچین کرد؟
جمعهشبها را دوست دارم. انگار نه انگار دیواری هست. مردم خیابان، صف نماز دستهجمعی استغاثه میبندند؛ و ادامهٔ صف را میشود در پارک پیدا کرد. صدای بلندگو به پارک میرسد. از آنجا میشود دعای استغاثه را هم هماهنگ با مکبر خواند. و خوبتر اینکه هرچقدر دیر برسم، باز هم راحت جا پیدا میکنم.
این روایت را چطور دیدید؟
با انتخاب دوباره، رأی خود را پس بگیرید.
دیدگاهها
دیدگاهتان را بنویسید یا گفتوگو را با پاسخ به دیگران ادامه دهید.
در حال دریافت دیدگاهها…